Ik werk in een woning met mensen met een ernstig verstandelijke beperking en een intensieve begeleidingsvraag. Mijn huidige werkomgeving is chaotisch. Wat je opbouwt brokkelt snel weer af. Door even met vakantie te zijn. Door vertrekkende medewerkers, maar vooral omdat oude patronen en niet kloppende negatieve mythes worden overgedragen. Het hangt in de lucht.

Maar er is hoop, door er samen de schouders onder te zetten en nieuwe methodieken in te voeren kunnen we deze negatieve spiraal ombuigen naar een positieve, in het belang van de cliënt!

Ik vertel niet graag over de dingen die schrijnend zijn, maar het moet verteld worden, omdat het er is en het vertrekpunt is van de situatie waarin wij zitten. Eerst moet er ‘oude rommel opgeruimd worden’ voordat je kunt bouwen. De tijd heeft hier te lang stil gestaan waardoor een enorm gat, zeg maar gerust ‘ravijn’ is ontstaan tussen het werken van toen naar hoe je zou werken in het nu.

Er zijn ook verschuivingen gaande voor wat betreft de doelgroep. Was dit eerst vooral een organisatie waarbij medische verzorging de boventoon voerde, is dat nu begeleiding in gedrag. Dat vraagt om een totaal andere uitvoering van de werkzaamheden. Van een medisch model naar een pedagogisch model. Wanneer deze overgang al die jaren niet goed is bijgesteld en begeleidt, plukken de ‘werkers van nu’ de vruchten daarvan en zijn de cliënten de dupe.

Ik ben met regelmaat verbijsterd hoe denkwijzen zijn. Hoe niet-methodisch hier gewerkt wordt. Hoe leeg het bestaan is. Beweren dat cliënten wel een programma hebben, maar wat doen ze dan concreet in die middag en avond? De dvd-speler staat aan als schreeuwend behang. We gaan van eten & drinken, naar verschonen, naar drinken, naar omkleden en naar bed. Zou je daar ’s morgens je bed voor uit willen komen? Wat maakt een dag de moeite waard om geleefd te worden?

Er is veel agressie jegens zichzelf, cliënten onderling en naar begeleiders. Voortdurend word je bespuugd, geknepen, geschopt of geslagen. Het niet begrenzen en alles gelaten over je heen laten komen ‘alsof het er bij hoort’ is hier heel gebruikelijk. Het is dus verre van veilig. Ondersteuners die niet veilig kunnen werken, kunnen zeker de veiligheid niet bieden aan de cliënten. Bovendien is deze werkwijze geen lang leven beschoren. Na 1,5 jaar branden ondersteuners op. Met een negatieve ervaring als zorgprofessional vervolgen zij hun carrière elders.

De woning staat in een negatief daglicht, of ik nu bij de nachtdienst sta of in de rondgang van het terrein anderen tegenkom. ‘Werk je daar!?’, ‘Het is vreselijk daar, ze kunnen het beter opdoeken’. ‘Dat is niks en dat zal het nooit worden’.
Mythes ontstaan vanuit verhalen, verhalen die niet kloppen, uit de tweede, derde of vierde hand, verhalen die uit hun verband worden gerukt door angst en onwetendheid. Mensen die dit soort dingen verspreiden dragen niet bij aan de verbetering van een situatie.
Dit alles lijkt ingebakken in een cultuur die het allemaal in stand houdt. Want ook de ondersteuners die tot het vaste team behoren geven aan dat ze er niet meer in geloven dat het ooit nog goed zal komen.

In plaats van in de passieve stand te gaan, de verhalen op te blazen en te wijzen naar anderen, komt het bij hen niet op om te zeggen ‘laten we er iets aan gaan doen!’. Laten we voor deze cliënten opkomen en kijken wat zij nodig hebben. Laten we – hoewel het misschien spannend is- de dingen eens anders gaan aanpakken.

Het lukt, daar ben ik van overtuigd, om deze woning weer vanaf de grond opnieuw op te bouwen en het ravijn te dichten. Wat hiervoor nodig is, zijn ondersteuners die tegen een stootje kunnen. Die het leuk vinden om dit avontuur aan te gaan en overstijgend durven mee te doen. Die verder kunnen kijken dan de beslommeringen van de dag en hier niet in blijven hangen. De vragen liggen er wel en de antwoorden moeten we samen gaan ontdekken. De organisatie is bezig met een enorme inhaalslag. Er gaat gewerkt worden met een nieuwe methodiek die in ontwikkeling is. We zijn dus al begonnen aan dit traject wat alleen lukt als je met een aantal mensen vanuit verschillende functies samenwerkt die dezelfde overtuiging hebben. Voor sommigen lijkt dit onmogelijk, maar voor de mensen die zich met ons gaan verbinden is het duidelijk: dit heeft een kans van slagen!

Share This