“Oprotten…..opdonderen jij!!”, Jelte is in zijn appartement en staat een tijdlang te schelden. Zijn spanning is hoog. Ik denk na over mijn interventie. Hij heeft nabijheid nodig, maar tegelijkertijd is het dubbele dat hij nabijheid niet aankan. Hoe kan ik dat toch inzetten en zelf veilig blijven. Ik ben een teveel aan prikkels en hij is een fysiek krachtige man die twee koppen groter is. Elke vraag die ik stel is teveel, dat kan hij niet aan, weet ik uit ervaring.

Moeite met prikkels
Jelte is een man die moeite heeft met prikkels, wat er om hem heen gebeurt in een ruimte bijvoorbeeld en ook geluidsprikkels. Hij is ernstig verstandelijk beperkt en heeft bijkomende psychische problematiek. Hij heeft last van onverwachte woede-uitbarstingen en kan vastlopen tijdens handelingen. Hij ziet soms dingen die ik niet zie.

Punt van escalatie nadert
Ik sta buiten zijn appartement en hoor het schelden aan. De meest gangbare reactie zou zijn om nu vooral zijn ruimte niet in te stappen. Ik ben al blij dat ik hem eerder deze avond in zijn pyjama heb gekregen, want de nabijheid van verzorgingsmomenten vindt hij lastig. Zijn spanning neemt toe. Het staat bijna op het punt van escaleren. Ik heb met hem te doen.

Bewust gebruik van mijn positie
Ik denk na over mijn eigen kracht en hoe ik deze kan inzetten. Ik denk daarbij ook aan de relatie die ik met hem heb. Dat laatste stukje is nooit helemaal zeker, omdat hij mij kan verwarren met negatieve personen in zijn hoofd. Toch kies ik ervoor om het te proberen. Het risico is dat ik klappen krijg, waar ik niet op zit te wachten. Maar ik kan altijd nog uit de situatie stappen en ben getraind in bewust gebruiken van mijn positie. Ik voel mezelf rustig en vertrouwd met de situatie. Dat gevoel is op zijn minst nodig, want dat is mijn eigen basis.

Ander stemgeluid zorgt voor rust
Ik neem een voorleesboek van Jip & Janneke mee en heb het boek opengeslagen. Ik stap al voorlezend – alsof het de normaalste zaak van de wereld is – zijn kamer binnen. Ik kijk hem niet direct aan, maar van onderuit het boek en mijn focus ligt op het verhaal. Ik zie aan zijn lichaam dat er iets verandert. Zijn reactie is dat hij stil gaat staan en ik kijk naar zijn gezicht om hem te peilen. Ik zie dat mijn stemgeluid hem bereikt. Ik denk dat het werkt, omdat mijn stemgeluid anders is dan wanneer ik tegen hem praat. De kadans en de toonhoogte. Ik blijf voorlezen. Het volgende wat hij doet is zowaar stoppen met schelden.

Gekalmeerde en omgekeerde situatie
Ik weet dat elke vraag nu nog teveel voor hem is en hem direct zal blokkeren. Ik vraag hem dus niet om in bed te gaan, want dat stuit op weerstand. Ik lees en lees en wandel rustig langs hem heen. Hij kan mij volgen en ik sla zijn bed open. Ik stap achteruit. Hij gaat wonder boven wonder in bed liggen. Ik lees en sla de deken om. Hij gaat zelfs op zijn zij liggen en luistert. Hij zegt ineens “Leuk!”. Na een tijdje ga ik op zijn bedrand zitten en lees een volgend hoofdstukje. Dan doe ik het boek dicht. Ik zie aan hem dat ik hem nu zelfs kan instoppen. Met een grote glimlach zegt hij “dag” tegen mij en ik smelt. Doe zijn licht uit en we hebben de dag prachtig afgesloten.

Share This