De kracht van betekenis (2017), geschreven door Emily Esfahani Smith. Een inspirerend boek over zingeving en een absolute aanrader om te lezen. Aan de hand van uiteenlopende onderzoeken zijn er steeds thema’s die terugkomen wat resulteert in vier pijlers voor een zinvol leven:
– Ergens bij horen (relaties met andere mensen).
– Nastreven van een doel dat iets bijdraagt aan de samenleving.
– Scheppen van eigen levensverhaal (waardoor ze zichzelf en de wereld beter begrijpen).
– Verbinding zoeken met iets wat groter is dan onszelf (verwondering zien/transcendentie ervaren).

Maar het boek is veel meer dan dat. De auteur ontmoet uiteenlopende mensen en komt met praktische voorbeelden die zingeving verbeelden.

Lijden
Ook het lijden komt aan bod. Elk mens wordt geconfronteerd met lijden, maar wat is de zin van lijden? Persoonlijk vraag ik mij dat wel eens af, bijvoorbeeld wanneer ik werk met kwetsbare mensen. Het leed waar je mee geconfronteerd wordt als hulpverlener. Voor sommige cliënten geldt dat zij zichzelf zo onveilig voelen dat zij zich de hele dag door openkrabben. Ook met hun hoofd bonken, of zichzelf dagelijks opsluiten in de wc, omdat ze overtuigd zijn te worden ontvoerd door buitenaardse wezens, is hier een voorbeeld van. Leed raakt niet alleen de mensen zelf, maar ook de mensen om hen heen. Het positieve van leed is dat het een mens veel kan brengen. Veerkrachtige mensen kunnen door moeilijkheden heen groeien, maar dat is wel lastig in te zien met hulpbehoevende cliënten.

Voldoening
Ook Victor Frankl wordt aangehaald in het boek. Wat houdt je op de been als alles je wordt ontnomen? Je eigen wil, de wil-tot-betekenis. In zingeving gaat het niet om geluk nastreven, zoals vaak wordt gedacht ‘als je maar gelukkig bent’. Hoe meer je het geluk najaagt, hoe verder je er vanaf gaat. Zingeving gaat over voldoening. Je zet jezelf niet bovenaan, maar je richt je tot iets (doel) of iemand anders (relatie). Dat wat je voor een ander kunt betekenen.

Zinvolle bijdrage
De mensen waar ik mee werk kunnen zelf niet zonder hulp tot zinvolle bezigheden komen. Het is complex wanneer mensen een verstandelijke beperking hebben met bijkomende problematiek, zoals depressies, hechtingsstoornissen en ander psychisch leed. Depressies staan bijvoorbeeld in verband met het ontbreken van een (levens)doel, datgene wat je wil nastreven. Maar de doelgroep is door onvermogen niet of nauwelijks in staat tot zelfreflectie. Vaak is de concentratieboog erg kort en ontbreekt het aan vaardigheden. Kortom: ze kunnen zonder hulp niet tot zinvolle bezigheden komen. Om jezelf van waarde te voelen, om er bij te horen, om er toe te doen, zijn zinvolle activiteiten en respectvolle relaties van belang. Wat hulpverleners kunnen doen is ondersteunen bij een zinvol leven. Samen zoeken naar activiteiten die zinvol zijn en aansluiten bij mogelijkheden en talenten. Dat begint bij millimeterwerk. Het is soms twee stappen vooruit en dan weer vier stappen terug. Het begint soms bij een theelepeltje eten binnenhouden en de rest van het bord eten wordt tegen de muur gesmeten. Het vraagt om hulpverleners die zich richten op de ander en zichzelf op een tweede plan zetten. Doorzetters die elke dag weer terugkomen en er samen in geloven dat het leven de moeite waard is om geleefd te worden.

Kleine dingen zijn van waarde
Het boek sluit af met het feit dat de kracht van betekenis geen grote openbaring is, maar dat het om veel kleine dingen kan gaan.
‘Of het nu gaat om een doel wat je wilt bereiken of een ander die je ontmoet. Hoe meer we onszelf vergeten – door toewijding aan een doel of het liefhebben van een ander – hoe menselijker we worden.’
‘Het is hallo zeggen tegen de krantenverkoper, vol ontzag naar de sterrenhemel kijken, aandacht geven aan iemand die somber kijkt, een goede ouder zijn. Dat lijken kleine dingen, maar opgeteld verlichten ze de wereld.’

Share This